Thông tư 29 siết dạy thêm: Phụ huynh lo chi phí tăng, khó kiểm soát việc học của con

LTS: Thông tư 29 được ban hành nhằm siết chặt hoạt động dạy thêm, học thêm, hướng tới môi trường giáo dục công bằng và lành mạnh hơn. Tuy nhiên, khi đi vào thực tiễn, chính sách này cũng làm nảy sinh nhiều băn khoăn từ phía giáo viên, học sinh và phụ huynh. Liệu việc kiểm soát có thực sự giảm áp lực học tập, hay vô tình tạo ra những gánh nặng cho học sinh và phụ huynh? Với tinh thần góp thêm những ý kiến tâm huyết với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tạp chí Trẻ em Việt Nam khởi đăng Chuyên đề “Thông tư 29: Kiểm soát dạy thêm hay tạo áp lực mới?” sẽ phân tích đa chiều, từ lớp học đến gia đình, để làm rõ những tác động đang diễn ra với trẻ em.

Bài 3: Thông tư 29 siết dạy thêm: Phụ huynh lo chi phí tăng, việc học của con khó kiểm soát

***

Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT (Thông tư 29) ngày 30/12/2024 của Bộ trưởng Bộ GDĐT quy định về dạy thêm, học thêm có hiệu lực từ giữa tháng 02/2025, quy định các trường THCS, THPT chỉ được tổ chức dạy thêm không thu phí đối với ba nhóm học sinh, gồm: học sinh có kết quả học tập môn học chưa đạt ở học kỳ liền kề; học sinh được lựa chọn bồi dưỡng học sinh giỏi; và học sinh lớp cuối cấp (lớp 9, lớp 12) ôn thi. Giáo viên không được phép thu tiền học thêm đối với học sinh đang trực tiếp giảng dạy trên lớp.

Theo đánh giá của một số chuyên gia, quy định này bước đầu góp phần hạn chế tình trạng dạy thêm tràn lan, giảm áp lực tài chính cho phụ huynh và hạn chế việc học thêm mang tính “tự nguyện” do tâm lý e ngại giáo viên hoặc nhà trường.

Tuy nhiên, sau một thời gian triển khai, Thông tư 29 cũng phát sinh nhiều ý kiến trái chiều. Việc siết chặt dạy thêm trong nhà trường khiến một bộ phận phụ huynh phải tìm đến các lớp học bên ngoài. Điều này kéo theo một số khó khăn như tăng chi phí học tập, quãng đường đưa đón xa hơn và khó kiểm soát chất lượng giảng dạy.

Nỗi lo về chất lượng giảng dạy

Một số phụ huynh cho rằng, việc siết chặt quản lý dạy thêm trong trường đang đặt ra nhiều lo ngại về chất lượng giảng dạy. Khi các lớp học thêm đến từ ngoài trường học, học sinh vẫn phải tham gia các cơ sở thuê tạm với điều kiện không đồng đều, thiếu sự giám sát chặt chẽ về chương trình và phương pháp giảng dạy. So với môi trường học tập trong trường học - nơi có sự quản lý và kiểm soát rõ ràng - các lớp học bên ngoài khiến phụ huynh khó đánh giá và đảm bảo chất lượng học tập của con em. 

Chia sẻ với Tạp chí Trẻ em Việt Nam, anh Nguyễn Thành Long, phụ huynh tại một huyện ngoại thành Hà Nội, ở khu vực trung tâm thì các trung tâm được đầu tư tốt cơ sở vật chất, còn ở ngoại thành thì nhiều cơ sở dạy thêm hiện nay mang tính tạm bợ, nhiều nơi tận dụng không gian tích hợp nhiều chức năng, nhà ở hoặc phòng dựng tạm, chật hẹp.

“Chương trình, thời lượng và chất lượng giảng dạy gần như không được kiểm soát chặt chẽ. Chủ cơ sở nhiều khi chỉ đứng tên pháp lý, không trực tiếp tham gia giảng dạy. Có tình trạng học sinh vừa tan học đã được đưa ra học thêm ngay gần cổng trường, trong khi học phí lại tăng cao”, anh Long phản ánh.

Từ thực tế này, anh Long cho rằng cần cho phép tổ chức dạy thêm có thu phí ngay trong trường với quy định cụ thể về số buổi, thời lượng và mức thu, đồng thời tăng cường giám sát, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Theo anh, việc chỉ cho phép dạy thêm đối với học sinh giỏi hoặc học sinh chưa đạt là chưa đáp ứng được nhu cầu của số đông học sinh có học lực trung bình, khá, đặc biệt trong giai đoạn ôn thi vào lớp 10 và tốt nghiệp THPT.

Trong khi đó, chị Trần Thị Hương, phụ huynh tại phường Cầu Giấy (Hà Nội), cho rằng trước đây việc học thêm được tổ chức ngay tại trường giúp gia đình yên tâm hơn. Học sinh được học với chính giáo viên đứng lớp – người nắm rõ năng lực và tiến độ học tập của các em, đồng thời lịch học cũng ổn định, thuận tiện cho việc đưa đón.

Chi phí học thêm tăng, phụ huynh thêm gánh nặng

Tại Hà Nội, báo cáo của Sở GD&ĐT thời điểm tháng 3/2025, Thủ đô có khoảng 15.000 trung tâm, hộ kinh doanh dạy thêm, học thêm. Con số này tăng vọt sau khi Thông tư 29 có hiệu lực. Sau khi có thông tư quản lý, các trung tâm và hộ kinh doanh tăng nhanh, mức thu phí bên ngoài cao hơn nhiều so với trước. Nhiều phụ huynh cho biết họ phải chi trả gấp 2–3 lần so với trước đây khi buộc phải đưa con ra ngoài học thêm, gây áp lực tài chính không nhỏ. 

Trao đổi với PV Tap chí Trẻ em Việt Nam, chị Nguyễn Tố Hoàng (phường Hà Đông, Hà Nội) cho biết trước đây con chị học thêm cùng cả lớp với giáo viên, mức học phí khoảng 500.000 đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, sau khi quy định được siết chặt, lớp học tách thành các nhóm nhỏ, kéo theo chi phí tăng lên khoảng 1 triệu đồng mỗi tháng. Theo chị, việc học cũng kém ổn định hơn, có thời điểm lớp tạm nghỉ khi có kiểm tra, nhưng học phí vẫn thu đủ theo tháng.

Tương tự, chị Trần Thị Hiên (phường Giảng Võ, Hà Nội) cho rằng việc tăng học phí xuất phát từ việc các lớp học chuyển ra ngoài, giáo viên phải liên kết với trung tâm, đồng thời chia sẻ chi phí thuê phòng, điện nước. Vì vậy, mức đóng đã tăng từ khoảng 500.000 đồng lên 750.000 đồng mỗi tháng.

Không chỉ chi phí tăng, nhiều gia đình còn phải điều chỉnh lại sinh hoạt để đáp ứng lịch học thêm của con. Học sinh học hai buổi tại trường, buổi tối tiếp tục học thêm, cuối tuần cũng kín lịch. Đặc biệt, nhiều người bày tỏ lo ngại việc chi phí tăng đi kèm với tần suất học dày đặc khiến học sinh ít thời gian nghỉ ngơi. 

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nêu thực tế chi phí học thêm của học sinh hiện nay cao hơn so với trước khi ban hành Thông tư 29 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Theo bà Nguyễn Thị Thanh, thay vì học tại trường, nhiều phụ huynh phải đưa con đến các trung tâm, kéo theo chi phí thuê địa điểm, đi lại của giáo viên và gia đình. Việc dạy thêm chuyển ra ngoài trường học khiến tổng chi phí tăng lên, trở thành nỗi lo mới của nhiều gia đình.

Quản lý dạy thêm minh bạch, thay vì cấm tuyệt đối 

Nhiều ý kiến cho rằng cần xem xét mở rộng cơ hội học thêm ngay trong nhà trường, nơi có sẵn cơ sở vật chất đảm bảo về phòng học, ánh sáng và môi trường học tập an toàn.

Chị Nguyễn Thị Bình (TP Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh) đề xuất siết chặt, thậm chí cấm các trung tâm hoặc hộ kinh doanh dạy các môn văn hóa nếu không kiểm soát được chất lượng. Theo chị, hoạt động dạy thêm bên ngoài hiện tồn tại nhiều bất cập như nội dung giảng dạy không được quản lý, cơ sở vật chất thiếu đảm bảo, học phí cao dồn lên phụ huynh, đồng thời gây mất cân đối trong tiếp nhận kiến thức khi học sinh học trước chương trình.

“Nhà trường phải chịu trách nhiệm về chất lượng thực, trong khi một số trung tâm lại tạo ra ‘chất lượng ảo’ khi học sinh đã học trước nội dung”, chị Bình nêu quan điểm.

Từ đó, chị đề xuất tổ chức dạy thêm trong trường, tận dụng cơ sở vật chất sẵn có để giảm chi phí; giao hiệu trưởng chịu trách nhiệm quản lý nội dung; quy định rõ số tiết học; đồng thời cho phép phụ huynh được lựa chọn giáo viên. Theo chị, cách làm này vừa đảm bảo quản lý, vừa tạo sự công bằng.

Trong khi đó, anh Lê Đức đề xuất mô hình dạy thêm trong trường nhưng giáo viên không trực tiếp dạy chính học sinh của mình trên lớp nhằm tránh xung đột lợi ích. Chi phí có thể được phân bổ hợp lý cho giáo viên, cơ sở vật chất và các bộ phận liên quan.

Các đề xuất trên cho thấy mong muốn chung của phụ huynh là thay vì cấm hoàn toàn, cần xây dựng một cơ chế quản lý minh bạch, chặt chẽ và có kiểm soát đối với hoạt động dạy thêm, học thêm.

Thông tư 29 được kỳ vọng góp phần lập lại trật tự trong hoạt động dạy thêm, học thêm, hạn chế tiêu cực và đảm bảo môi trường giáo dục lành mạnh. Tuy nhiên, từ thực tế triển khai, bài toán cân bằng giữa quản lý và đáp ứng nhu cầu học tập chính đáng của học sinh vẫn đang đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt từ góc nhìn của phụ huynh.