Thủ tướng yêu cầu siết chặt an toàn thực phẩm trường học, công khai khay ăn để phụ huynh giám sát

Siết chặt an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe học sinh

Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ nêu rõ, thời gian qua, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) trong các cơ sở giáo dục đã được các bộ, ngành, địa phương và nhà trường quan tâm triển khai, đạt nhiều kết quả tích cực.

Tuy nhiên, tình trạng ngộ độc thực phẩm trong cơ sở giáo dục vẫn xảy ra, gây ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý của học sinh, sinh viên và tác động không nhỏ đến chất lượng hoạt động giáo dục.

Theo Chỉ thị, nguyên nhân chủ yếu là một số cơ sở giáo dục và cơ quan quản lý liên quan chưa thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các yêu cầu về bảo đảm ATTP; công tác kiểm tra, giám sát chưa được tiến hành thường xuyên. Một số trường hợp còn sử dụng thực phẩm, nguyên liệu thực phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và dẫn đến ngộ độc thực phẩm.

Bên cạnh đó, việc phát hiện và xử lý các vi phạm liên quan đến ATTP trong cơ sở giáo dục chưa thực sự được chú trọng. Số vụ việc được xử lý nghiêm để tạo tính cảnh tỉnh, răn đe còn hạn chế. Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị liên quan trong tổ chức thực hiện công tác bảo đảm ATTP cũng chưa được đề cao đúng mức.

Trước tình hình trên, nhằm khẩn trương chấn chỉnh những hạn chế, bất cập, bảo đảm an toàn trường học, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe trẻ em, học sinh, sinh viên, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan liên quan và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố tập trung chỉ đạo, triển khai quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp bảo đảm ATTP trong cơ sở giáo dục.

Tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất bếp ăn trường học

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Y tế trong quý III/2026 rà soát, hoàn thiện các quy định về phân công, phân cấp trách nhiệm quản lý ATTP đối với cơ sở giáo dục. Trong đó, cần đặc biệt quan tâm đến các quy định về bảo đảm ATTP đối với hoạt động, dịch vụ cung cấp thực phẩm, suất ăn cho cơ sở giáo dục; tổ chức và hoạt động của nhà ăn, bếp ăn tập thể, căng tin có cung cấp dịch vụ ăn uống trong trường học.

Việc phân công trách nhiệm phải bảo đảm theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”, chấm dứt tình trạng chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm giữa các cấp.

Bộ Y tế được giao nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung chế tài xử lý đối với người đứng đầu cơ quan quản lý y tế địa phương và người đứng đầu cơ sở giáo dục thiếu trách nhiệm, vi phạm quy định, để xảy ra ngộ độc thực phẩm thuộc phạm vi quản lý.

Cùng với đó, tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất các điều kiện bảo đảm ATTP tại bếp ăn tập thể, căng tin trường học và các cơ sở cung cấp thực phẩm, suất ăn cho cơ sở giáo dục.

Hằng năm, Đoàn kiểm tra của Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm sẽ tổ chức kiểm tra công tác bảo đảm ATTP trong cơ sở giáo dục tại một số tỉnh, thành phố. Các cơ sở vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định; trường hợp cần thiết sẽ kiên quyết đình chỉ hoạt động, thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP.

Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu ban hành quy định về điều kiện, quy trình tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú trong cơ sở giáo dục. Trong đó, tăng cường trách nhiệm và sự chỉ đạo trực tiếp của UBND các cấp, hoàn thành trong quý IV/2026.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng có trách nhiệm cập nhật nội dung, hướng dẫn và tổ chức tập huấn nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên về vệ sinh, ATTP và bảo đảm dinh dưỡng hợp lý trong bữa ăn học đường.

Công tác truyền thông, giáo dục cho người học cũng được yêu cầu tăng cường. Học sinh cần được trang bị kiến thức về ATTP, kỹ năng lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn, phù hợp, có lợi cho sức khỏe. Nội dung này phải được cập nhật trong quý IV/2026 và triển khai thực hiện hằng năm.

Kiểm soát chặt nguồn gốc, chất lượng thực phẩm đưa vào trường học

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các đơn vị chức năng kiểm soát chặt chẽ chất lượng, nguồn gốc nông sản, thực phẩm cung cấp cho cơ sở giáo dục.

Bộ phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ thực phẩm an toàn cho trường học, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, tăng cường phối hợp giám sát để bảo đảm thực phẩm cung cấp cho cơ sở giáo dục không có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kháng sinh, hóa chất độc hại vượt quá giới hạn cho phép theo quy định.

Bộ Công Thương được yêu cầu chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị chức năng, Sở Công Thương và lực lượng Quản lý thị trường tại địa phương, theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền, xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra, giám sát thị trường.

Các lực lượng chức năng phải chủ động ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi kinh doanh thực phẩm giả, thực phẩm nhập lậu, thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ và thực phẩm không bảo đảm an toàn.

Đồng thời, phối hợp phát triển mạng lưới, chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, chất lượng cho trường học; bảo đảm thông tin về nguồn gốc và giá thực phẩm đưa vào trường học trên địa bàn được minh bạch. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong quý III/2026.

Xây dựng đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về an toàn thực phẩm

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Công an chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ tổng rà soát, đấu tranh, xử lý tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật về ATTP. Trong đó, tập trung xử lý hành vi thiếu trách nhiệm trong quản lý ATTP gây hậu quả nghiêm trọng và hành vi “cắt xén” khẩu phần, suất ăn học đường.

Bộ Công an được yêu cầu đấu tranh, xử lý một số vụ việc mang tính cảnh tỉnh, răn đe; tiếp tục tập trung điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc về ATTP và những vụ việc liên quan đến ATTP thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo.

Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm và vi phạm pháp luật về ATTP cũng được yêu cầu đẩy mạnh. Bộ Công an nghiên cứu xây dựng hệ thống đường dây nóng, Zalo OA an ninh và ứng dụng VNeID để tiếp nhận, xử lý thông tin kịp thời.

Thủ tướng Chính phủ đồng thời yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố tăng cường chỉ đạo, giám sát việc thực hiện công tác bảo đảm ATTP trong cơ sở giáo dục.

Căn cứ đặc điểm, tình hình thực tế tại địa phương, UBND các tỉnh, thành phố phải ban hành văn bản chỉ đạo toàn diện về công tác bảo đảm ATTP trong cơ sở giáo dục; phân công rõ nhiệm vụ của các sở, ngành và UBND cấp xã; cá thể hóa trách nhiệm của lãnh đạo, cán bộ quản lý, đặc biệt là người đứng đầu các cơ quan trong quản lý ATTP tại các cơ sở giáo dục. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong tháng 9/2026.

Rà soát toàn bộ bếp ăn, căng tin trường học

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Sở Y tế, Sở An toàn thực phẩm đối với Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các sở, ngành liên quan chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở giáo dục trên địa bàn thường xuyên giám sát việc thực hiện quy trình cung cấp thực phẩm.

Việc giám sát phải được thực hiện chặt chẽ từ khâu lựa chọn nguyên liệu đầu vào đến sơ chế, bảo quản, chế biến và cung cấp suất ăn cho học sinh, bảo đảm thực phẩm và bữa ăn học đường đáp ứng yêu cầu về vệ sinh, ATTP.

Các địa phương phải rà soát toàn bộ bếp ăn tập thể, căng tin trường học của các cơ sở giáo dục trên địa bàn, đánh giá toàn diện về nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị. Trên cơ sở đó, báo cáo UBND địa phương bố trí nhân lực, kinh phí phục vụ hoạt động chế biến, cung cấp suất ăn, bảo đảm vệ sinh và ATTP. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong tháng 9/2026.

Cùng với đó, các cơ quan chức năng phải lập danh sách, kiểm tra và đánh giá năng lực, điều kiện bảo đảm ATTP của các cơ sở kinh doanh cung cấp thực phẩm, suất ăn cho cơ sở giáo dục. Các đơn vị cung cấp phải cam kết chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về ATTP.

Mạng lưới, đơn vị cung cấp thực phẩm an toàn, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng phải được số hóa, kết nối và công khai. Thông tin về chất lượng và giá cả thực phẩm cũng phải được minh bạch theo quy định.

Đối với các cơ sở chế biến, cung cấp suất ăn hoặc nguyên liệu thực phẩm cho trường học không bảo đảm vệ sinh, ATTP, địa phương phải kiên quyết dừng hợp đồng. Các nhiệm vụ này phải hoàn thành trong tháng 9/2026 và được kiểm tra, đánh giá định kỳ hằng tháng cũng như kiểm tra đột xuất khi cần thiết.

Công khai khay ăn thực tế để phụ huynh cùng giám sát

Một trong những nội dung đáng chú ý của Chỉ thị là yêu cầu tăng cường vai trò giám sát của nhà trường và phụ huynh đối với bữa ăn học đường.

UBND các tỉnh, thành phố phải chỉ đạo các cơ sở giáo dục phân công lãnh đạo và nhân viên y tế trường học trực tiếp giám sát, kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm, suất ăn đưa vào trường theo quy trình và hướng dẫn của Bộ Y tế.

Việc tổ chức bữa ăn phải bảo đảm chất lượng, đúng thực đơn và đủ định lượng dinh dưỡng theo tiêu chuẩn. Các cơ sở giáo dục cũng phải tổ chức tiếp nhận, xử lý phản ánh của phụ huynh học sinh trong thời gian 24 giờ.

Đặc biệt, các cơ sở giáo dục phải thực hiện minh bạch, công khai thông tin hằng ngày với phụ huynh học sinh. Thông tin có thể được cung cấp thông qua bảng tin, website, ứng dụng công nghệ hoặc các nhóm liên lạc trực tuyến.

Nội dung công khai gồm đơn vị cung cấp suất ăn, nguyên liệu, hình ảnh thực phẩm, hóa đơn nhập hàng, thực đơn và hình ảnh khay ăn thực tế của học sinh. Đây sẽ là cơ sở để phụ huynh theo dõi, giám sát chất lượng bữa ăn của con em mình tại trường.

Bên cạnh trách nhiệm của nhà trường, Chỉ thị cũng yêu cầu tạo điều kiện và cơ chế để Ban đại diện cha mẹ học sinh tham gia giám sát nguồn thực phẩm, quá trình chia suất ăn, đồng thời tham gia kiểm chứng và đánh giá chất lượng bữa ăn cùng giáo viên, học sinh.

Trong trường hợp có đủ điều kiện, Ban đại diện cha mẹ học sinh có thể tiến hành test nhanh đối với một số nhóm nguyên liệu, thực phẩm có nguy cơ cao và kiểm tra khu vực chế biến.

Đối với những trường sử dụng suất ăn được cung cấp từ bên ngoài, Ban đại diện cha mẹ học sinh có thể đề nghị người đứng đầu cơ sở giáo dục chủ trì tổ chức các đoàn kiểm tra trực tiếp tại nơi chế biến của đơn vị cung cấp. Qua đó, phụ huynh có thêm cơ sở để giám sát nguồn thực phẩm, quy trình chế biến và chất lượng suất ăn được đưa vào trường./.